De bestratingbranche – een korte schets
De onderstaande informatie geeft inzicht in de basisstructuur van de bestratingbranche, een branche waarvan tot dusverre in cijfermatig opzicht weinig bekend was. De informatie is gebaseerd op een rapport van het EIM, dat een onderzoek heeft uitgevoerd dat enerzijds tot doel heeft om hiaten in de kennis over het ambachtelijk bedrijfsleven weg te nemen en anderzijds bedoeld is om doorlopend over actuele informatie over het ambacht te kunnen beschikken.
Plaats in de bouwnijverheid
Bestratingbedrijven kunnen als hoofdaannemer, maar ook als gespecialiseerde onderaannemer optreden. Vaak wordt het werk uitgevoerd in directe opdracht van een aanbestedende partij: gemeenten, het particuliere bedrijfsleven en de particuliere consument. In het andere geval worden bestratingbedrijven ingeschakeld door aannemers in zowel de burgerlijke en utiliteitsbouw als in de grond-, water- en wegenbouw, of door collega bestratingbedrijven die als hoofdaannemer optreden.
Concurrentiepositie
Concurrentie ondervinden bestratingbedrijven uit de hoek van de hoveniersbedrijven en agrarische loonbedrijven. Deze bedrijven kunnen op twee manieren een concurrentievoordeel hebben. Op de eerste plaats in het geval van niet BTW-plichtige opdrachtgevers. Hoveniers vallen, in tegenstelling tot de bestratingbedrijven, in het lage BTW-tarief. Daarnaast is het zo, dat bonafide bestratingbedrijven de Bouw-CAO hanteren. Dit houdt onder meer in dat er door deze bedrijven afdrachten moeten worden gedaan voor onder andere bedrijfstakeigen regelingen. Agrarische loonbedrijven vallen onder andere CAO's en een andere bedrijfsvereniging. De afdrachten die zij moeten doen, zijn lager dan die van de bestratingbedrijven.
Zie ook: Stratenmaken : Cijfers over de branche
Aantal ondernemingen
In het Handelsregister van de Kamers van Koophandel staan ongeveer 2159 bedrijven ingeschreven met als hoofdactiviteit bestratingen (peildatum 31 december 2001):
ondernemingen zonder personeel 1135
ondernemingen 1 t/m 4 werknemers 608
ondernemingen 5 t/m 9 werknemers 243
ondernemingen 10 werknemers en meer 173
Het aantal geregistreerde bestratingbedrijven is de afgelopen vijf jaar meer dan verdubbeld. Een belangrijke verklaring hiervoor is de afschaffing van de Vestigingswet. Tevens dient te worden opgemerkt dat de grote toename hoofdzakelijk is ontstaan door de zogenoemde zelfstandigen zonder personeel (ZZP-ers).
Typen bestratingbedrijven
Binnen de bestratingbranche zijn 4 bedrijfstypen te onderscheiden, die te karakteriseren zijn naar het belang van de diverse soorten opdrachtgevers:
type 1: bedrijven die vooral in opdracht van aannemers werken (ongeveer 50%)
type 2: bedrijven die vooral in opdracht van gemeenten werken (circa 18%)
type 3: bedrijven die vooral in opdracht van collega bestratingbedrijven werken (ruim 10%)
type 4: gemengde bedrijven, waarvoor zowel aannemers, gemeentes en het particuliere bedrijfsleven als particulieren de opdrachtgevers zijn (bijna 22%).
Omzet
In algemene zin vormen aannemers en gemeenten de belangrijkste opdrachtgevers van de branche. De omzet van de bedrijven van type 1 wordt gemiddeld voor 88% in opdracht van aannemers behaald. Type 2 geeft ook een afgetekend beeld: 82% van de omzet komt voor rekening van gemeenten. Bij de bedrijven binnen type 3 ligt een sterk accent op het werken voor collega-bedrijven. De gemengde bedrijven (type 4) behalen gemiddeld iets meer dan een kwart van de omzet door opdrachten uit het bedrijfsleven. Niettemin ligt een nog zwaarder accent op opdrachten van gemeenten en aannemers. Daarnaast wordt nog 4% van de omzet uit opdrachten van provinciale en rijksoverheden verkregen.
Bijna alle bestratingbedrijven zijn positief gestemd over de resultaten van 2001. Er was voldoende aanbod van werk. Voor 2002 zijn de signalen iets somberder.